ما میخواهیم در صلح با همسایگانمان زندگی کنیم و برای آن تلاش میکنیم. به همین دلیل، نقش صلحآفرین جمهوری آذربایجان در شرایط بحرانی کنونی بسیار حائز اهمیت است.
به گزارش شباب پرس در مقالهای که رومن گورویچ، پژوهشگر علوم سیاسی و سفیر افتخاری آژانس یهود در جمهوری آذربایجان، در نشریه The Jerusalem Post منتشر کرده، به نقش سازنده باکو در تنشهای رو به افزایش میان رژیم صهیونیستی و ترکیه اشاره شده است.
در یک نشست معتبر بینالمللی در دانشگاه دیپلماتیک آذربایجان (ADA) وابسته به وزارت امور خارجه، رئیسجمهور الهام علیاف نگرانی خود را از افزایش تنش میان رژیم صهیونیستی و ترکیه ابراز کرد. وی با تأکید بر روابط دیرینه و دوستانه با هر دو کشور، بر تلاش آذربایجان برای کاهش تنشها و ترویج آشتی تأکید نمود.
در حال حاضر رژیم صهیونیستی با موج تازهای از تنشها با ترکیه روبروست، که با توجه به حضور نظامی و سیاسی گستردهتر ترکیه در سوریه، این وضعیت پیچیدهتر شده است. این حضور ترکیه در سوریه عملاً آن را به همسایه شمالی رژیم صهیونیستی تبدیل کرده است.
در چنین شرایطی، تماسهای حرفهای میان سرویسهای اطلاعاتی دو کشور برای هماهنگی اقدامات میدانی در حال شکلگیری است. برای نمونه، برخی از مواضعی که تهدیدی برای رژیم صهیونیستی محسوب میشوند، پیش از اشغال آنها توسط نیروهای ترکیه، هدف حملات هوایی رژیم صهیونیستی قرار گرفتهاند. از جمله این نقاط میتوان به پایگاه هوایی T4 اشاره کرد که بهزودی توسط نیروی هوایی ترکیه مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
این هماهنگیها نشانهای از درک متقابل و تمایل دو طرف برای اجتناب از برخورد مستقیم است. با این حال، فضای کنونی همچنان بسیار پرتنش است. لفاظیهای تحریکآمیز و غیرمسئولانه ممکن است این وضعیت را به برخورد نظامی سوق دهد.
همانطور که بارها مشاهده شده، اظهارات احساسی و تند برخی سیاستمداران در نهایت منجر به بحرانهایی میشود که باید توسط دیپلماتهای حرفهای حل و فصل گردد.
الهام علیاف رئیسجمهور آذربایجان تأکید کرده است: «آذربایجان هر کاری که بتواند برای جلوگیری از گسترش این مناقشه انجام میدهد.» تجربه موفق آذربایجان در میانجیگری، همچون کمک این کشور در پایان دادن به بحران دیپلماتیک سال ۲۰۱۶ میان رژیم صهیونیستی و ترکیه، گواهی بر این ادعاست.
امروز، در فضای حساس، احساسی و بیاعتمادی بالا، شناسایی حوزههایی که در آن منافع مشترک و تفاهم متقابل وجود دارد، اهمیتی حیاتی دارد. دیپلماسی حرفهای و عقلانی باید در اولویت قرار گیرد.
چه کسی از این جنگ سود خواهد برد؟
به استثنای ایران، هیچ طرف دیگری از جنگ میان رژیم صهیونیستی و ترکیه سود نخواهد برد. ایران که تأثیر منطقهایاش کاهش یافته، ممکن است چنین درگیریای را فرصتی ژئوپولیتیکی بداند. هرج و مرج مهارناپذیر و سوریهای بدون حاکمیت مؤثر، میتواند در خدمت منافع تهران باشد.
نه رژیم صهیونیستی و نه ترکیه خواهان بازگشت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به سوریه نیستند، و در این زمینه، ثبات سوریه میتواند به عنوان یک نقطه اشتراک نادر میان دو کشور تلقی شود.
منابعی از هر دو کشور تأیید کردهاند که مذاکرات فنی مستقیم برای جلوگیری از درگیری نظامی در سوریه در حال انجام است. نخستین نشست در این سطح میان مقامات عالیرتبه، ۹ آوریل در پایتخت جمهوری آذربایجان، باکو، برگزار شده است.
چرا باکو؟ چون جمهوری آذربایجان تنها کشوری است که با هر دو کشور، یعنی رژیم صهیونیستی و ترکیه، روابط عمیق و مبتنی بر اعتماد دارد. الهام علیاف نزد رهبران هر دو کشور از احترام و اعتماد بالایی برخوردار است، و همین امر آذربایجان را به میانجیای بالقوه و مؤثر در جلوگیری از تشدید بحران تبدیل میکند.
این جنگ، هنوز قابل پیشگیری است.
