بی ثباتی سوریه، فرصت خوبی برای داعش فراهم کرده است تا صفوف خود را بازیابی کند؛ اما در این میان آمریکا نیز همچنان مبارزه با داعش را بهانهای برای ادامه اشغالگری خود عنوان میکند.
به گزارش شباب پرس، سالها پس از اعلام نابودی گروه تروریستی داعش، با سقوط ناگهانی دولت بشار اسد به دست گروههای مسلح مخالف، نگرانیهای بینالمللی در مورد گسترش مجدد این گروه در سوریه افزایش یافته است.
اسکای نیوز نوشت که گزارشها حاکی از آن است که داعش از شرایط امنیتی و سیاسی جدید برای بازسازی و ساماندهی نیروهای خود استفاده میکند.
از زندانهای مملو از عناصر داعش گرفته تا اردوگاههایی که خانوادههای آنها را در خود جای دادهاند، چالشهای امنیتی در میان اختلافات داخلی و فشارهای منطقهای و بینالمللی در حال افزایش است.
خطر موجود
با وجود کاهش کنترل جغرافیایی داعش، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) از وجود حدود ۲۵۰۰ عضو فعال داعش در عراق و سوریه و همچنین هزاران زندانی در زندانها و اردوگاههای شمال شرقی سوریه خبر داده است.
سرمد بیاتی، کارشناس امنیتی و نظامی سابق عراقی، به اسکای نیوز عربی گفت: «داعش توانایی کنترل روستاها یا مناطق را ندارد، اما میتواند از طریق شبکههای خاموش خود که در مناطق دورافتاده و بیابانی فعال هستند، به نیروهای امنیتی آسیب برساند.»
فعالیت اصلی این گروه در استانهایی مانند حسکه، دیرالزور و حمص متمرکز است، جایی که از بینظمیهای امنیتی در برخی مناطق سوءاستفاده میکند. داعش همچنین در تلاش است تا با جذب افراد جدید و بهرهبرداری از درگیریهای منطقهای، ساختارهای خود را بازسازی کند و وجود خود را به اثبات برساند.
سرمد بیاتی افزود: «زندانهایی که توسط نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) در شمال شرقی سوریه اداره میشوند، به نقاط ضعف آشکار تبدیل شدهاند. این زندانها بیش از ۹۰۰۰ عضو داعش را در خود جای دادهاند و هزاران نفر دیگر نیز در اردوگاههای بازداشت مانند اردوگاه الهول به سر میبرند».
بیاتی بر خطرات این وضعیت تأکید کرد و گفت: «وضعیت داخل اردوگاهها خطرناک است و قسد کنترل کاملی بر آنچه در آنجا اتفاق میافتد ندارد. هرگونه خلأ امنیتی میتواند به فاجعهای در عراق و سوریه منجر شود.»
به گفته وی با افزایش تهدیدات ترکیه علیه مناطق تحت کنترل قسد (نیروهای دموکراتیک سوریه- عمدتا شبهنظامیان کرد)، نگرانیها بیشتر میشود. قسد با دو چالش همزمان روبروست: از یک سو، مقابله با حملات گروههای مورد حمایت آنکارا و از سوی دیگر، تأمین امنیت اردوگاهها و زندانها.
تحرکات بینالمللی
به نوشته اسکای نیوز ، اخیراً فرانسه با انجام حملات هوایی علیه مواضع مرتبط با داعش در سوریه، بار دیگر وارد عمل شده است. سباستین لوکورنو، وزیر دفاع فرانسه، اعلام کرد که «این حملات در چارچوب ائتلاف بینالمللی برای جلوگیری از بازسازی داعش و سوءاستفاده از هرگونه خلأ امنیتی انجام میشود.»
علاوه بر این، کشورهای همسایه مانند عراق، اقدامات پیشگیرانهای برای تقویت امنیت مرزها و جلوگیری از نفوذ عناصر تروریستی انجام میدهند.
بیاتی در این باره گفت: «عراق برای پذیرش خانوادههای آواره از اردوگاه الهول، با انجام بررسیهای امنیتی کامل، در حال آمادهسازی اردوگاههای متعددی است، زیرا هر گونه نفوذ عناصر داعش میتواند بحران را به نقطه شروع بازگرداند.»
از سوی دیگر، ترکیه از دولت جدید سوریه خواسته است که مسئولیت اداره زندانها و اردوگاهها را بر عهده بگیرد و بر لزوم تحویل عناصر زندانی به کشورهای تابعیت آنها تأکید کرده است.
از تبلیغات تا واقعیت
اما در این میانه برخی از تحلیلگران معتقدند که صحبت از بازگشت داعش ممکن است بهعنوان ابزار و بهانهای برای اعمال برخی برنامهها و طرحهای از سوی قدرتهای غربی مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، بیاتی نسبت به کم اهمیت جلوه دادن خطر هشدار میدهد و اشاره میکند که تهدیدات تنها به داخل سوریه محدود نمیشود، بلکه به کشورهای دیگری مانند مصر و تونس نیز گسترش مییابد، دو کشوری که تلاش زیادی برای جلوگیری از نفوذ تروریستهای سوریه به کشورشان از طریق ترکیه انجام دادهاند.
اسکای نیوز نوشت که در بحبوحه بحث و جدل در مورد داعش، برخی از کارشناسان معتقدند که قدرتهای جهانی در حال بزرگنمایی خطر برای دستیابی به اهداف استراتژیک خود هستند.
این وجود، «سرمد بیاتی» کارشناس امنیتی عراقی، به اسکای نیوز گفت که داعش هنوز قادر به انجام حملات مؤثر است و این امر آن را به ابزاری تبلیغاتی برای مداخلات بینالمللی تبدیل میکند.
بیاتی در پایان صحبتهای خود گفت: «داعش امروز ممکن است برای برخی یک دروغ باشد، اما همچنان میتواند از هر فرصتی برای بازگشت، بهویژه در بحبوحه درگیریهای کنونی و نبود ثبات سیاسی و امنیتی در سوریه، استفاده کند.»